Już czas zrobić upgrade tego tematu. Nadszedł rok 2010 czyli kolejny rok nowości na rynku PCI-e, jednak mimo tego wiele osób nadal poszukuje karty na starsze (wcale nie gorsze) złącze AGP. Mój temat dzieli się na trzy zasadnicze części:

1. Wprowadzenie
2. Omówienie układów
3. Co kupić ?

Jeżeli chcesz dowiedzieć się wielu ciekawych rzeczy to zapraszam do lektury, jeżeli nie znasz się zupełnie na komputerach jednak chciałbyś aby gra działał płynniej to zapraszam od razu do ostatniego wpisu abyś nie musiał tracić czasu.

1. Złącze AGP
Jeżeli chodzi o to jaka karta jest kompatybilna z jakim złączem na płycie głównej to informację można znaleźć tutaj.
Ja chciałbym omówić prędkość złącza AGP.
Jak widać AGP w wersji x8 ma taką przepustowość jak PCI-e x8. Z tej zależności wynika ciekawy wniosek - wbrew często spotykanej opinii żadna z kart na AGP nie jest ograniczana przez to złącza, dotyczy to także HD3850. Model ten albo w ogóle nie jest ograniczony albo tak minimalnie, że jest to praktycznie nie zauważalne.


2. Krótki opis działania
Często gdy porównuje się karty to także pisze się o ich architekturze, można poczytać, że dana karta ma więcej jednostek cieniujących niż inna itp. Zapewne duża grupa z was zastanawia się co w tym wszystkim chodzi. Oto takie uproszczone wyjaśnienie:

Vertex Shader zajmuje się wyliczaniem położenia wszystkich wierzchołków danego obiektu w przestrzeni 3D. Jako, że monitor wyświetla obraz 2D więc następuje konwersja obrazu 3D->2D. Teraz czas na nadaniu obiektu odpowiedniego koloru. Zadanie to wykonywane jest w potoku renderującym który składa się z jednostek TMU (jednostka mapująca - próbkowanie koloru) oraz Pixel Shader (jednostka cieniująca - wartość koloru). Zazwyczaj na jeden potok przypada po jednej jednostce PS i TMU, wtedy jeden potok potrafi wyliczyć kolor dla pojedynczego punktu w jednym cyklu zegara. Ostatni etap to przekazanie informacji do Raster Operator (w skrócie ROP) gdzie są przeprowadzane ostateczne operacje na pixelach.

W nowszych układach, czyli w Radeonach z serii 2xxx, 3xxx, 4xxx występują tzw. zunifikowane jednostki (Unified Shader). Jest to wielki krok względem zwykłych PS oraz VS ponieważ teraz jednostki są rozdzielane wg zapotrzebowania na dane obliczenia.

3. Budowa karty graficznej

4. Zasilanie kart graficznych
Złącze AGP jest w stanie doprowadzić do karty maksymalnie 40W, jednak karty często potrzebują do pracy o wiele więcej - wtedy należy tą różnicę doprowadzić kablem zasilającym. Tutaj na zdjęciu widzimy typowe złącza zasilające:


3 1/2" connector - jest to zasilanie floppy, stosowane jest w stacjach dyskietek oraz np. w Radeonach 9500
5 1/4" connector - bardzo rozpowszechniony typ złącza zasilania, jest to klasyczny molex, zaletą jest to że nie trzeba stosować przejściówek.
Double 5 1/4" - są to po prostu dwa złącza molex, tego typu zasilanie występuje w GF 6800Ultra na AGP
PCI-e Power Connector - popularnie zwany 6-pin. Jak sama nazwa mówi, złącze to jest przeznaczone na PCI-e jednak występuję to także w kartach AGP które są konwersją z PCI-e (np. seria radeon HD).

Istnieje jeszcze 8-pin ale nie istnieje karta AGP z takim zasilaniem.

GT, Xt, PRO - zazwyczaj które są lepsze ?
Karty graficzne w swoich oznaczeniach mają podane różniste zbitki literek. Spotykamy takie jak: SE, XT, PRO, XL, XT PE, GT, Ultra, LE, GS.
Zastanawiacie się zapewne jak posegregować te oznaczenia. Można tego dokonać bardzo łatwo jednak należy wykonać to podwójnie w przypadku ATI jaki i Nvidia. Z czego to wynika ? Gdy jeden producent wypuszczał super kartę z oznaczeniem GT to drugi chcąc zarobić wypuszczał także GT ale oznaczało to wtedy coś zupełnie przeciwnego, tak samo ma sie sprawa z XT - ATI wypuściło mocne XT a Nvidia podczepiła się wypuszczając beznadziejne karty z tym dopiskiem. Jak widać strasznie nieuczciwe podejście do klienta. Czas na segregacje (od lewo - najsłabsza)

ATI:
SE -> zwykła wersja -> GT -> GTO -> PRO -> XL -> XT -> XT PE

Nvidia:
LE -> XT -> zwykła wersja -> GS [?] -> GT -> Ultra

Dlaczego GS ze znakiem zapytania ? Ponieważ w seriach gdzie wychodził nie było kart bez oznaczeń - były dwie opcje GT lub GS więc ciężko powiedzieć czy GS byłby w zaznaczonym miejscu czy bardziej po lewo.





Radeon 9550/9600

OPIS: Oba ta radeony są oparte na jednym układzie RV350 oraz w przypadku wersji XT RV360. Radeony 9550 są i były polecane ze względu na duży potencjał OC dzięki któremu można było podkręcić 9550 do wartości 9600. W tym momencie nie jest to takie ważne ponieważ różnica na aukcjach internetowych między radeona 9550 a Radonem 9600 jest około 10zł więc lepiej dołożyć i kupić 9600. W seriach występują dwa układy. Pierwszy z nich RV350 w najsłabszej wersji karty jest taktowany z częstotliwością 250mhz a w najszybciej wersji jego częstotliwość wynosi 400mhz dlatego każda karta grafiki oparta na tym układzie powinna osiągnąć te 400mhz na rdzeniu - z tego właśnie wynika potencjał OC w 9550. Drugi układ z jakim mamy do czynienia to RV360 który w radeonie 9600XT ma taktowanie 500mhz więc na pewno z 400mhz w 9550XT zrobimy te 500mhz. Jeżeli chodzi o Radeona 9550XT jest on jakimś ewenementem ponieważ można powiedzieć, że seria 9550 jest serią kart 9600 z obniżonym taktowaniem a on ma większe taktowania niż standardowy 9600. Godne polecenia są wszystkie karty oprócz dwóch wersji z dopiskiem SE ponieważ ze względu na 64 bitową szynę są wolniejsze od swoich braci.

CENA: ceny tych radeonów nie są wygórowane bo można już kupić Radeona 9550 za około 35zł, 9600 może być droższy o kilka złotych. Różnica cen między kartami jest niewielka ponieważ wiele osób woli kupić Radeona 9550 - wynika to z tego, że czytają stare testy kart graficznych albo słuchają na forach dyskusyjnych od ludzi (co żyją tym co było kiedyś) jak to 9600 jest nieopłacalny i lepiej kupić 9550 i go podkręcić. Ceny kart oznaczonych XT są droższe, za 9600XT można dać te 50-60zł ponieważ jest to JEDYNA karta z serii 9550/9600 mająca większą wydajność niż 9500, oraz minimalnie większą niż 9500PRO (mowa o kartach na fabrycznych ustawieniach).

Radeon 9500/9700

OPIS: Wbrew nazewnictwu karty z serii 9500 są szybsze od swoich młodszych braci 9550/9600. Wszystkie karty oparte są na R300 który posiada 8ROP,8TMU, 8 PS, 4 VS dlatego w najsłabszej wersji tego Radeona czyli 9500 można odblokować dodatkowe jednostki. Seria 9700 od 9500 rożni się tym, że w tym pierwszym przypadku magistrala pamięci wynosi 256bit a w tym drugim została okrojona do 128bit. Mimo tego można spotkać radeona 9500 z szyną 256bit, 9500PRO nie spotkamy z taką ponieważ wtedy byłby to po prostu radeon 9700. Jeżeli mamy Radeona 9500 128bit to odblokowywując jednostki możemy otrzymać 9500PRO, jeżeli jednak jest to Radeon 9500 256bit to otrzymamy wtedy 9700. Oczywiście każdego Radeona można także podkręcić, każdy powinien na GPU wytrzymać 325mhz, pamięci także powinny się podkręcić o te 40mhz. Przy odrobinie szczęścia z Radeona 9500 można zrobić Radona 9700PRO.

CENA: Karty z tej serii są mało spotykane a co najważniejsze nie są "białymi krukami" na które każdy poluje więc cena ich jest bardzo przystępna bo Radeony 9550/9600 są bardziej znane użytkownikom. Wersję 9500 można kupić już od 30zł, wersja PRO będzie oczywiście droższa tak około 10-20zł. Cena Radeona 9700 to około 70zł, czasami trochę więcej. W tych cenach naprawdę warto kupować te karty ponieważ za małe pieniądze możemy mieć dobrą wydajność.

Radeon 9800

OPIS: Seria tych kart jest bardzo udana i ciągle polecana przez użytkowników for dyskusyjnych. Radeony te oparte są na układzie R350 więc każda karta powinna osiągnąć 380mhz, jedyny model na innym rdzeniu jest to 9800XT na R360 gdzie GPU ma częstotliwość 412mhz. Tak jak w przypadku serii 9500 występują tutaj karty z magistralą pamięci 128bit czyli 9800SE oraz 9800PRO oraz ich bracia z 256bit czyli 9800SE, 9800, 9800PRO, 9800XT. Radzę unikać wersji z 128bit ponieważ mają one mniejsza wydajność. W kartach 9800SE istnieje możliwość odblokowania jednostek, gdy tego dokonamy otrzymujemy nie jak by sie mogło wydawać Radeona 9800, tylko od razu 9800PRO. Wynika to z tego że SE i PRO mają takie same taktowania a zwykły 9800 ma je obniżone. Wszystkie karty z tej serii z 256bitową szyną są godne zakupu.

CENA: Karty są bardzo polecane i dlatego jest dużo chętnych na ich zakup - tym samym ceny czasami są tak wywindowane że aż nieopłacalny staje sie zakup tych kart. Uważam, że warto te karty kupować za nie więcej niż 110zł, jeżeli sytuacja sprzyja można zakupić kartę graficzną tego typu za 70-80zł.

Radeon x8xx

OPIS: W przypadku FX było dużo modeli tutaj także jest ich od groma a do tego niewiele one się różnią między sobą. Karty tej serii wydajnościowo stoją na poziomie 7300/7600, ich stosunek wydajności do ceny był o wiele lepszy niż w przypadku konkurencji oraz część modeli łatwo poddawało się modyfikacji. Dlaczego więc częściej były polecane karty konkurencji ? Nazwa układu zaczyna się od "R" co oznacza, że jest to rozwinięcie układów stosowanych w radeonach 9500/9700/9800 które obsługiwały SM2.0 dlatego karty nie miały wyników benchmarkach które potrzebowały SM3.0 i w nowych grach (te niektóre nawet sie nie uruchomią). Wszyscy polecali 7xxx jako wydajne karty z SM3.0 a tylko część z serii x8xx jako bardzo wydajna karta. Karty oparte są na trzech rożnych rdzeniach R420, R430 oraz R481. Można zmodować x850PRO na wersję XT, także x800SE,GT na wersję PRO, chociaż w tym pierwszym wypadku nie otrzymamy czystego PRO ze względu na pamięci DDR2 zastosowane w wersji SE. Należy się wystrzegać wolnych pamięci RAM na grafikach. Dlaczego tak zwracam uwagę akurat przy tej serii ? Wynika to z tego, że można kupić x800GTO z pamięciami DDR1 a wg specyfikacji karty te powinny mieć DDR3. Różnica w cenie jest minimalna a różnica w wydajności strasznie duża.
Różnice wydajności między 8 potokowcem (x800GT) a 12potokowcem (x800GTO) wynosi około 10-20% wynika to z tego że ten pierwszy ma szybciej taktowany układ. Między 12potokowce (x850PRO) a 16potokowcem (x850XT) przy takim samym taktowaniu wynosi więcej bo w rozdzielczościach niższych około 20% a np. 1280x1024 sięgnąć może 40%. Oprócz tych kart można spotkać bardziej budżetowe wersje czyli x700 oraz x700PRO które zostały oparte na nowszym układzie RV410 w którym ograniczono jednostki. W przypadku x700 zastosowano wolne pamięci DDR przez to różnica miedzy tymi kartami wynosi od 20% nawet do 50% (w przypadku tych wyższych rozdzielczości). Jeszcze został do omówienia x1050 oparty na RV370 który jest rozwinięciem technologii stosowanej w 9550/9600 (różnica polega na innych pamięciach na karcie). X1050 ma wydajność na poziomie 9600XT.

CENA: Za najprostszego x800GTO będziemy musieli zapłacić około 150zł a za mocne karty typu x850XT PE nawet około 200zł co wyklucza sens ich zakupu. x700PRO może nas kosztował około 80-100zł. w pierwszym przypadku warto ją brać bo wydajnościowo nie ustępuje Radeonowi 9800PRO. Po prostu x700PRO jest zubożonym x8xx więc takie karty jak x1300 zjada na śniadanie.


x1300/x1550/x16xx/x1950

OPIS: Najsłabszymi kartami tutaj są x1300 oparty na pamięciach DDR oraz jego szybszy brat x1300PRO oparty na DDR2. W obu przypadkach występuje taka sama liczba jednostek, różnią się one oczywiście taktowaniem pamięci oraz rdzenia o 33%. W przypadku pamięci w x1300 wiele nie zdziałamy jednak rdzeń możemy podkręcić o te 150mhz. Przeglądając daje tabele zauważamy x1550 który oparty jest na rdzeniu RV516. Czym on się różni od x1300PRO ? Jedyna różnica to technologia w jakiej został wykonany zamiast w 0,09 jest on w 0,08 co sprawia, że rdzeń karty minimalnie mniej się grzeje. Jak wygląda sprawa wydajności ? Można powiedzieć, że jest ona taka sama więc x1550 mogli po prostu nazwać 1300PRO, jednak jak to bywa wśród laików - łatwiej się sprzeda kartę oznaczoną numerem większym. Teraz omówmy następne karty czyli 1650PRO/1300XT. Pewnie zastanawiacie się dlaczego x1300XT zestawiłem z 1650PRO ? Wynika to z tego, że obie karty oparte są na tym samym rdzeniu czyli RV535. Różnica między tymi kartami polega na zastosowanej pamięci RAM, x1300XT to DDR2 a druga karta ma DDR3. Az dziw mnie bierze że x1300XT nie nazywa się x1650GS (chociaż oznaczenia GS używa tylko Nvidia). Różnica w wydajności tych kart to około 15-25%. Dalej mamy x1600PRO które posiada tyle jednostek co x1300XT i taki sam rodzaj pamięci. Przed chwilą pisałem że dziw mnie bierze, że x1300Xt nie nazywa się x1650GS a x1600PRO właśnie tym jest. Różnica miedzy nimi polega na różnicy w technologii produkcyjnej więc także na wydzielane ciepło oraz pobór mocy. Rożnicy wydajności nie ma żadnej. Sytuacja jest tak skomplikowana, że warto ją rozpisać bo można się pogubić.
x1300XT=x1600PRO
x1300PRO=x1550
Dalej mamy bardzo popularnego x1650PRO który jest kartą dobrą (nie w sensie obecnych wymagań), różni się ona od słabszego x1600PRO(x1300XT) szybszymi pamięciami DDR3 bo architektura jest taka sama. Różnica wydajności jest nawet do 30% (ogólnie można przyjąć że różnica wydajności między kartami z DDR2 a DDR3 wynosi średnio 30%, jest to wartość średnia więc w niektórych grach różnica wynosi 10% a w innych może nawet 40%).Dalej mamy kartę z dopiskiem XT. Oparta jest ona na układzie RV560 i posiada o wiele więcej jednostek niż wersja PRO więc generuje o wiele szybciej obraz. Najmocniejszymi kartami z serii "X" są x1950GT oraz x1950PRO. Obie te karty są oparte na układzie RV570 i są one identyczne, różnice polegają na tym, że rdzeń jest o 15% oraz pamięci także o 15%. Wystarczy podkręcić tego GT o 15% i otrzymamy od razu wersje PRO. Można także nie bawić się i zmienić BIOS w GT na ten z PRO.

CENA: Radeon x1300PRO wydajność ma zbliżoną do o wiele starszego brata Radeona 9800XT, zwykły x1300 jest słabszy od zwykłego 9800. Cena powinna oscylować przy 100zł. x1650PRO DDR3 to około 150zł co nie jest za dobrym rozwiązaniem, poza tym ostatnio rzadko się ją spotyka. Alternatywą dla niej jest x1650PRO ale na pamięciach DDR2 która kosztuje około 120zł (można kupić leżaki magazynowe - czyli karty jeszcze nie używane). Jest to bardzo dobre rozwiązanie bo karta jest wydajniejsza od 9800PRO nawet o 20%. Nalezy omijać x1300/x1300PRO/x1550. Najmocniejsze karty czyli x1950gt/pro kosztują około 200zł za więcej nie warto (ludzie kupują nawet za 250-300zł bo opierają się na dawnych testach gdzie ta karta dostała miano legendy).


HD2xxx

OPIS: Pierwsza seria kart z serii gdzie zastosowano technologie zunifikowanych shaderów. Polega ona na tym, że zamiast odrębnych układów gdzie każdy zajmował się czymś konkretnym stworzono układy uniwersalne które w zależności od potrzeby wykonują konkretne obliczenia. Różnica wydajności względem zwykłych jednostek wynosi 20-30%. Najsłabszą kartą z tej serii jest HD2400PRO (niby AGP jest archaiczne a ten Radeon jest dostępny na trzy złącza PCI, AGP, PCI-e) który posiada szynę 64bit, mniejszą liczbę jednostek niż bracia oraz wyposażony jest w wolne pamięci DDR2 prze co karta wydajnościowo zbliżona jest do 9600XT. Jej mocniejszym bratem jest HD2600PRO który jest wyposażony w szerszą szynę oraz większa liczbę jednostek. Sprawia to że HD2600PRO jest wydajniejszy ponad dwukrotnie od HD2400PRO. Najmocniejsza kartą z tej serii jest HD2600XT który jako jedyny posiada pamięci DDR3 (to jest jedyna różnica względem HD2600PRO) przez co jest ponad trzykrotnie szybsza od HD2400PRO.

CENA: Cena używanej HD2400PRO to około 80zł - w tej cenie są lepsze propozycje. Za HD2600PRO chcą około 190zł (za nową) a używaną wylicytuje się za około 150zł. Najdroższa jest HD2600Xt która kosztuje ponad 200zł. Tak wysokie ceny sprawiają, że seria tych kart nie jest w ogóle godna zainteresowania.


HD3xxx

OPIS: Druga odsłona niezbyt udanych kart z serii HD2xxx. Zmiany polegają na tym, że wprowadzono obsługę DX10.1 oraz zmniejszono proces technologiczny z 0.065 na 0.055 co sprawia, że karty mniej się grzeją. Poprawiono także częściowo problemy jakie powodowały niedopracowane HD2xxx. HD3650 wydajnościowo ustępuje dawnemu królowi x1950 w wersji PRO jak i w wersji GT. Karta ta nie od tak dawna jest obecna na rynku (chodzi o ramy czasowe AGP), więc osoby niechętne do zakupu kart używanych spokojnie mogły nabyć te wersje. Karta ta występuje z pamięciami DDR2 oraz DDR3 jednak ta druga wersja rozeszła się ja świeże bułeczki i właściwie każda dostępna HD3650 jest oparta na pamięciach DDR2. Druga karta z tej serii to HD3850 która swoją wydajnością zmiata dwa połączone w CF x1950PRO (porównanie w wersji PCI-e). Do pełnego wykorzystania jej mocy potrzebujemy bardzo dobrego proca - mowa tutaj już o architekturze dwurdzeniowej. Jest także trzecia karta z tej serii - najsłabsza HD3450. Ta karta w ogóle nie nadaje się do gier - jej parametry techniczne są niewiele wyższe niż starych Radeonów 9550/9600.

CENA: HD3650 DDR2 kosztuje około 240zł - słaby stosunek wydajności do ceny, lepiej celować w używanego x1950GT/PRO. HD3650 DDR3 jest mało spotykany ale mogę określić, że jego cena to około 300zł - słabiutka karta za dużą kasę. Król wydajności na AGP HD3850 DDR3 kosztuje około 360zł. Stosunek ceny do wydajności jest bardzo dobry jednak trzeba się zastanowić czy jest sens bo za cenę tej karty można wymienić płytę główną z AGP>PCI-e bez zmiany procesora i RAM-u.


HD4xxx

OPIS: Póki co jest to ostatni przedstawiciel Radeonów na złączu AGP. Z tej serii dostępne są dwa modele kart. Pierwszy z nich to HD4670. W tym modelu zastosowano pamięc DDR3 wspartą przez szynę 128bit. Karta wykonana jest w tym samym procesie technologicznym co poprzednia seria jednak ma znacznie mniejsze zapotrzebowanie na prąd (lecz wydajnością także nie powala). Drugą kartą z tej serii jest HD4650 który różni się od HD4670 tylko rodzajem zastosowanej pamięci, wpływa to jednak drastycznie na spadek wydajności tego modelu DDR2 względem DDR3.

CENA:
Nowa HD4650 kosztuje około 300zł. Nieukrywajmy ale jest to cena bardzo wygórowana jak na kartę której wydajność jest tak ograniczona przez tak słabe pamięci. Za połowę tej sumy można kupić karty ze starszych generacji. Jeżeli chodzi o drugą kartę czyli HD4670 to także nie ma rewelacji bo jej ceny wynoszą ponad 350zł a w tej cenie to już naprawdę trzeba się zastanowić czy che się mieć AGP.


GeForce FX

OPIS: Seria tych kart liczy aż 17 typów, z których żaden nie powalił świata na kolana. Seria ta swojego czasu wywołała spore kontrowersje ponieważ sterowniki przygotowane dla kart z tej serii miały na celu zdobywać punkty w 3DMarkach. Powstała wtedy dziwna sytuacja kiedy jakiś model FX miał w 3Dmarku tyle punktów co Radeon 9800PRO a w grach jego wydajność byłą na poziomie Radeona 9550/9600. W seriach FX występuje 6 różnych rodzajów rdzeni w których nie ma możliwości odblokowania dodatkowych jednostek. Seria FX nie była udana ponieważ większość kart z tej serii strasznie się nagrzewała i potrzebne było wydajnie chłodzenie co oznacza że karty te strasznie hałasowały dlatego zostały potocznie nazwane suszarkami a w internecie pojawiło się wiele żartów na temat tych kart. najsłabszymi kartami z tej serii są 5200/5500 oparte na rdzeniu NV34 wykonanym w technologii 0,15 mikrona, inne są wykonane w technologii 0,13 mikrona. Jeżeli już mamy kupować kartę z serii FX to warto kupić tą na szybszych pamięciach DDR2.

CENA: Cena tych kart jest dość wysoka w stosunku do ich wydajności. Najtańsze FX z serii 5200 można kupić za około 30zł, a te "najszybsze" karty kosztują około 100zł, jednak nie warto ich kupować. Dlaczego ? Taki GF FX 5900 Ultra kosztujący około 80zł w grach zachowuje się jak 9600PRO mimo tego, że ma więcej jednostek oraz posiada szybsze pamięci. Te najszybsze wersje FX są mało spotykane na allegro, najczęściej można tam kupić FX5500 oraz FX5200. Tego pierwszego można jeszcze kupić u sprzedawców którzy dają na niego 2 lata gwarancji jednak cena jaką żądają czyli około 70-80zł jest przesadzona ponieważ FX5500 jest prawie trzy razy wolniejszy od Radeona 9600 (nawet nie PRO).

GF 6600

OPIS: Można powiedzieć, że legenda kart GF - dobra wydajność za małą cenę. Karty obsługują Shadery w wersji 3.0 a do tego jako pierwsze oferowały możliwość łączenie w SLI (pomijając już czasy kart Voodoo, SLI dotyczy to kart PCI-e). Układy opierają się przede wszystkim na rdzeniu NV43 który jest teoretycznie w stanie pracować z częstotliwością 500mhz jak to ma miejsce w 6600GT. Jak widać istnieją dwa rodzaje 6200, pierwszy z nich to szlachetny układ NV43 z szyną 128bit gdzie można odblokować brakujące jednostki i tym samym przerobić go na wersje 6600, drugi natomiast jest to "unowocześniona" wersja karty gdzie zmniejszono szynę do 64bit oraz zastosowano modyfikacje rdzenia w którym nie można odblokować dodatkowych jednostek tym samym karta ta nie ma w sobie żadnego potencjału, jednak można spotkać jej wersje z DDR2 gdzie pamięci działają z częstotliwością 100mhz wyższa (rzeczywiste taktowanie) niż w innych 6200 więc są one minimalnie wydajniejsze. Niestety ta druga wersja jest częściej spotykana tym bardziej, że nadal można kupić je w niektórych sklepach. Odradzam zakup karty z szyną 64bit, tą z 128bit można śmiało brać. Jeżeli chodzi o 6600LE jest teoretyczna możliwość odblokowania tych brakujących potoków w celu otrzymania 6600 jednak możliwość ta występuje w nielicznej liczbie tych kart. Karty 6600LE mają o 33% szybciej taktowany rdzeń jednak ze względu na małą ilość jednostek karty te wydajnościowo plasują się między 6200 a 6600. Najlepszą kartą z tej serii jest 6600Gt gdzie zastosowano szybkie pamięci DDR3 dzięki którym karta ta w grach jest szybsza 20-30% od swoich braci z wolnymi pamięciami DDR. Na koniec należy podkreślić, że można spotkać zwykłe 6600 gdzie zastosowano moduły DDR3.

CENA: Najsłabsze 6200 można kupić za 50-60zł jako używane albo na gwarancji za 100zł albo nawet więcej. Karty 6600 przy odrobinie szczęścia można kupić za 80zł a wersje Gt za mniej niż 100zł jednak trzeba uważnie przeglądać oferty. Wersja GT jest wydajniejsza od Radeona 9800 więc jeżeli uda nam się kupić za do 100zł tą kartę (na jednej aukcji wersji GT poszła za 75zł co rokuje wielkie nadzieje) mielibyśmy za przystępną cenę dobrą wydajność.

GF 6800
OPIS: Karty graficzne z tej serii są mocniejsze od swoich braci 6600 (najpierw powstały 6800 a później wydano ich słabsze wersje dostępne dla zwykłych ludzi). Karty obsługują SM3.0 i pozwalają łączyć się w SLI (dotyczy kart PCI-e). Wszystkie modele są oparte na rdzeniu NV40 który posiada jednostek 16.16.16.6 oraz zdolny jest do pracy z częstotliwością 400mhz. Z tego względu w najsłabszych wersjach XT oraz LE można odblokować dodatkowe jednostki - choć w wielu modelach dodatkowe jednostki są uszkodzone i może sie udać odblokowanie tylko kilku np. dwóch lub trzech. Ogólnie w kartach z serii 6600/6800 spotyka sie wiele modeli których nie można zmodować i uważam że właśnie przy tych kartach trzeba mieć szczęście które nie jest tak potrzebne w przypadku radeonów. Wracając do kart. Najsłabszą kartą jest 6800LE gdzie rdzeń działa z częstotliwością 300mhz a pamięci DDR2 z 350mhz. Rdzeń można oczywiście podkręcić bo jest w stanie zrobić te 400mhz ale w 6800Le jest słabsze chłodzenie niż w 6800Ultra gdzie rdzeń pracuje z pełną mocą. 6800XT oraz 6800 mają takie same taktowania jednak różnią się ilością jednostek. Najmocniejsze są 6800GT oraz 6800 Ultra gdzie na kartach zamontowano szybkie moduły DDR3, karty mają tyle samo jednostek więc aby otrzymać wersję Ultra wystarczy w GT podnieś taktowanie rdzenia o 50mhz oraz o tyle samo pamięci.

CENA: karty z tej serii swojego czasu rządziły i wiele jest jeszcze chętnych na ich zakup. Najsłabszy 6800LE na allegro może nas kosztować około 100zł jednak karta ta na fabrycznych ustawieniach jest słabsza od 6600GT. Jeżeli nie planujemy się bawić w modowanie (gdzie nie każda karta się moduje więc ryzykujemy) to lepiej wziąć 6600GT. Zwykły 6800 będzie droższy o 20-30zł a za wersję Ultra lub GT trzeba liczyć około 150zł (mało opłacalne)

Taka ciekawostka. Dzisiaj [6 kwietnia 2010] wpadła mi do rąk uszkodzona karta z tej serii. Na pudełku oraz na naklejce z SN widnieje bardzo ładny napis 6800XT jednak po zdjęciu chłodzenia naszym oczom ukazuje się "GEFORCE 6800 LE" : )
GF7300/7600

OPIS: Karty z tej serii są godnymi następcami serii 6xxx. Karty z tej serii oparte są na układzie G73 jednak nie da się modować 7300->7600 tak jak to miało miejsce we wcześniejszych seriach kart. Dlaczego ? Wynika to z tego, że wcześniej dodatkowe jednostki były blokowane poprzez Software a w tych nowych dodatkowo jednostki są uszkadzane laserem. Są one fizycznie obecne w układzie jednak nie są w stanie wykonać żadnych obliczeń. Do kart 7300 można wgrać bios od 7600 jednak mimo tego, że będzie komp widział ją jako 7600 to będzie miał wydajność tak jak w 7300 o ile nawet nie niższą. W tych seriach montowano dwa rodzaje pamięci - DDR2 (7300GT, 7600GS) oraz DDR3 (7300GT, 7600GS, 7600GT). Karty z DDR2 są o wiele wolniejsze i dlatego szczerze je odradzam - dlaczego ? 7300GT z pamięciami DDR3 jest szybszy od 7600GS opartego na pamięciach DDR2 mimo, że ten drugi posiada więcej jednostek.

CENA: Karty te były bardzo popularne i jeszcze do nie dawna można było je spokojnie nabyć jednak w tym momencie jest to zadaniem coraz bardziej skomplikowane - po prostu Nvidia nie produkuje, żadnych kart na AGP a wszystkie które wyszły z tej serii zostały wykupione przez userów którzy upgradują jeszcze swoje archaiczne AGP aby pograć w lepsze gierki niż na FX, 6xxx. Karty na DDR3 można kupić już od 150zł w przypadku 7300GT, około 180-190zł za wersję GS DDR3 a wersje GT kosztują ponad 200zł (200-220zł).

GF7800/GF7900
OPIS: GF7800GS jest pierwszą kartą z serii 7xxx. Została jeszcze wyprodukowana w archaicznej technologii 0,11 oraz wyposażona w pamięci DDR3 wolniej taktowane niż w 7300/7600 opartych na podobnych pamięciach jednak posiada więcej jednostek. Karta w tym momencie niespotykana. Druga karta to 7900GS oparta o pamięci DDR3 i wykonana w technologii 0,09, posiada więcej jednostek oraz szybciej taktowany rdzeń oraz pamięci w stosunku do 7800GS co sprawia, że 7900GS jest szybsza od swojego brata nawet o jedną czwartą. Karta ta jest największym konkurentem radeona x1950PRO.

CENA: Cena tych kart jest za mocno wygórowana w stosunku do ich mocy. GF7900GS może nas kosztować nawet ponad 300zł a jego słabszy brat będzie nie wiele tańszy. Szczerze odradzam inwestować około 300zł w te karty bo jest to zupełnie nie opłacalne tym bardziej, że będą to karty używane. Lepiej dozbierać pieniądze aby kupić nowego kompa albo ewentualnie zainteresować się produktami ATI.



Do 50zł.
W tej cenie najlepiej kupić Radeona 9550/9600:

Ma on bardzo duży potencjał OC oraz zużywa bardzo mało prądu.
Jeżeli będziemy mieli dużo szczęścia to uda nam się zakupić Radeona 9500:


Do 100zł
Oczywiście polecam tutaj karty z serii 9800:

Wyjątkiem jest tutaj karta produkowana przez MSI jako OEM dla niemieckiej firmy medion, takiej karty nie warto kupować, te modele szybko się psują:

Czasem można też spotkać x700PRO który jest często pomijany w poradnikach i przez to można go czasami kupić naprawdę tanio:

Jeżeli udałoby nam się nabyć kartę z serii 6xxx na pamięciach szybszych niż standardowe DDR1 to byłoby bardzo dobrze. Te GF na DDR1 przegrywają z konkurencyjnymi Radeonami lecz gdy pamięci są takie jak w wersji 6600GT to już miażdżą:

Jednak nie sądzę, żeby wersja DDR3 była dostępna w tej cenie, do 120zł można już ją jednak kupić.

Do 130zł
W tej cenie warto zakupić x1650PRO nie wazne czy na DDR2 czy DDR3 chociaż tej drugiej zapewne w tej cenie nie dostaniemy.

Gdybyśmy mieli dużo szczęścia to kupilibyśmy tego drugiego Radeona z chłodzeniem IceQ które może jest trochę głośne ale za to bardzo wydajne.

Do 200zł
W tej cenie znajdziemy kilka ciekawych kart. Ze stajni GF można spotkać 7300GT lub 7600GS:


Od AMD mamy serię x8xx która ma ogromną wydajność jednak część ludzi nie chce ich kupować ze względu na brak SM2.0. Jednak uwierzcie mi, że lepiej mieć monstrum z SM2.0 niż płotkę z SM3.0. Na pierwszym obrazku standard x800GTO (karta pokroju 7300) a na drugim x850XT PE (czyli karta na poziomie 7600GT)




Powyżej 200zł
Za niewiele więcej niż 200zł można kupić GF7600GT lub Radeona x1950PRO. Ta pierwsza karta w tym wypadku jest nieopłacalna, warto więc wziąć Radeona:

Można spotkać także 7900GS jednak karta jest wyjątkowo w cenie, więc staje się nie opłacalna. Za wyższe kwoty można spotkać już Radony z serii HD - oczywiście chyba nie muszę mówić, że te na DDR2 powinniśmy od razu odrzucić ? Za więcej pieniędzy możemy nabyć HD4670 oraz HD3850 które nadal można kupić jako nowe. O ile HD4670 kosztuje 400zł nowa to HD3850 używanego na gwarancji możemy kupić za 300zł. To już jest sensowne rozwiązanie.




1. Jeżeli masz AGPx4 to nie ma sensu wkładać karty z serii wyższej niż 9800/6600 bo są one maksymalnym sensownym rozwiązaniem - po prostu w wypadku lepszych kart nie będą one w pełni wykorzystywane.
2. Warto by zakupić jakiś markowy zasilacz ponieważ te no-name (czyli niemarkowe) mogą ładnie utrzymywać słabsze karty graficzne ale mogą mieć już straszne problemy z tymi bardziej prądożernymi kartami. Zapraszam do tematu o zasilaczach http://forum.pcformat.pl/showthread.php?tid=72694
3. Trzeba mieć w miarę porządny komputer. Dlaczego? Ponieważ procesory i mała ilość pamięci RAM także ograniczają moc obliczeniową komputera. Dla przykładu karta z serii GF7300GT jest już ograniczana [takie uproszczenie słowne] przez Athlona 2000+ (1667mhz) i analogicznego P4 2.0Ghz. Także w komputerze, w którym pracuje 9800PRO przydałoby się 512MB RAM (nawet w przypadku 9550 już by taka ilość się przydała), przy takim 7300GT i wyższych dobrze by było mieć około 1GB RAM. Ogólnie sprawa wygląda tak, że procesor zajmuje się obliczaniem algorytmów SI. Do tego dochodzi fizyka - obliczanie trajektorii lotu rakiet, pocisków, symulacja wybuchów, przewidywanych zniszczeń. GPU zajmuje się wyliczaniem wierzchołków trójkątów, nakładaniem na obiekty tekstur oraz nadawaniem odpowiednich kolorów oraz świateł. Wszystko jednak zależy od gry.
4. Jeżeli masz starszy socket (np. A) to nie ma sensu inwestować w kartę grafiki lepszą niż 7300GT jeżeli nie ma się procesora pokroju Athlona 3200+ (najmocniejszy na socket A), lepsze karty sensownie jest kupować jak ma się nowsze sockety i na nich w miarę dobry procesor.
5. Większa liczba pamięci na karcie potrzebna jest w wyższych rozdzielczościach. W przypadku rozdzielczości 1024x768 pikseli różnica w wydajności maksymalnie może wynieść może 10% a czasami może wcale jej nie być. W tym momencie takiego dużego znaczenia to nie ma ponieważ używane karty z większą pamięcią są tylko minimalnie droższe od tych "słabszych" - nie zawsze tak jest - to po prostu zależy od kupujących. W czasach gdy karty AGP rządziły na rynku a PCI-e było traktowane jak zło konieczne karta X800XL 512MB kosztowała 1800zł a "słabsza" 1300zł. Jak łatwo zobaczyć różnica w cenie to prawie 40% co nijak nie przekładało się na różnicę wydajności.
6. Jak dojdziesz do wniosku, ze nie ma sensu pakowania się w AGP to przeczytaj ten temat: http://forum.pcformat.pl/showthread.php?tid=66120



Dziękuję wszystkim zainteresowanym za przeczytanie tematu oraz proszę w razie zauważenie jakiejś nieścisłości dotyczącej parametrów kart lub ich modowalności o kontakt. Ewentualne dyskusje o tym temacie proszę prowadzić tutaj http://forum.pcformat.pl/showthread.php?tid=111739


Parametry techniczne zawarte w tabelkach pochodzą ze strony benchmark.pl
Zdjęcia zamieszczone w tekście pochodzą z:
pclab.pl, kohryu.com, egielda.com.pl, tomshardware.pl, 3dfx.ch, pcw.co.uk, goodblimey.com, purepc.pl, wikio.com, bazarek.pl, techpowerup.com, elektroda.pl, ixbt.com, tomcom.ca, elektroda.net